KARPUZ TARIMI
|
|
Karpuz tek
yıllık bir bitki olup kolları toprak yüzeyinde 3-4 m
kadar uzayabilir.Susuz tarım şartlarında kökler olduk ça
derine insedesulu tarım şartlarında saçak kökler daha
İklim isteği Karpuz, sıcak ve ılıkman iklimde yetişir. Soğuklardan çok etkilendiği için yetişme devresinde don tehlikesi olmama lıdır. Tohum ekiminde toprak sıcaklığı 12 ° C’nin üzerin de olmalıdır. Nem oranı fazla olan yerlerde hastalıklar görülebilir. Toprak İsteği Karpuz
yetiştirmek için derin, geçirgen su tutma kapasi tesi
yüksek kumlu-tınlı veya tınlı kumlu topraklar seçilme
lidir. Ağır killi topraklar ve hafif topraklarda çok iyi
bir gübreleme ile karpuz yetiştirilebilir. Drenajın
yetersiz oldu ğu ve tabansuyu seviyesinin 1 m’nin
altında bulunduğu yer lerde başarı
sağlanamaz. |
Toprak
Hazırlığı
Karpuz yetiştiriciliğinde toprak hazırlığına
sonbaharda ilk yağışlardan sonra başlanmalıdır. İlk
yağışlardan sonra toprak tavda iken derin sürüm yapılmalıdır.
Eğer yağışlar gecikirse yağışları beklemeden derin sürüm
yapılabilir. Derin sürümün arkasından kesekleri parçalamak
için kültüvatör veya diskharrow ile ikileme yapılır. İkinci
toprak işleme dönemi ise Şubat - Mart ayları olup uygun toprak
tavında kültüvatör ile toprak işlenerek arazi ekim ve dikime
hazır hale getirilir. Ekimden önce tarlada otlanma görülürse
tekrar kültüvatör ile toprak işlemesi yapılabilir.
Ekim veya Dikim
Ekim
Karpuz
yetiştirilecek arazide ekimden önce sıra arası 2 m olacak
şekilde karık pulluğu ile karıklar çekilmeli ve Bu karıkların
kenarına tek taraflı olarak ve sıra üzeri 75 cm olacak
ocaklara ekim yapılmalıdır. Her ocağa 2-3 adet tohum bırakılıp
Tohumların üzeri 5-6 cm toprakla örtülerek hafifçe
bastırılmalıdır. Genelde araziye ekim ilkbaharın ortalarında
yapılmaktadır. Çıkıştan sonra ocakta fidelerden uygun olan iki
adedi bırakılır. Daha sonra bir adet bitki
bırakılır.
Fide Yetiştirerek Dikim
Karpuz tarımında
erkencilik için fide ile yetiştiricilik yapılabilir. Bunun
için
10x13 cm ebadındaki altı delinmiş plastik torbalar
kullanılır. Bu torbalar iyi
karıştırılmış harç ile
doldurulur. Harç yapmak için hacim olarak 1 ölçü bahçe
toprağı
1 ölçü iyi yanmış ahır gübresi ve 1 ölçü kum iyice
karıştırılır.İlkbaharda Harç dolu torbalara karpuz tohumları
4-5 cm derinliğe ekilir. Her torbaya tohumun kalitesine göre
1-2 adet tohum bırakılır. Bu torbalar süzgeçli kovalarla
sulanarak seralar veya yüksek tünellere konur. Torbalarda
yetişen fidelerde yabancı ot temizliği yapılıp sulaması
yapılır. Normal şartlarda fideler 30-45 gün içinde dikime
hazır hale gelir.
Dikime hazır hale gelen fideler alınıp 2
m sıra arası ve 75 cm sıra üzeri olacak şekilde daha önceden
kültüvatör ile sürülmüş ve karık pulluğu ile karıkları açılmış
olan tarlaya dikilir. Plastik torbalardan fideler çıkarılırken
fide toprağının dağılmamasına özen gösterilmeli ve dikimden
sonra mutlaka can suyu verilmelidir.
Gübreleme
İyi bir karpuz yetiştiriciliği için gübreleme gereklidir. Sonbaharda derin sürümden sonra 3-4 ton/da ahır gübresi atılarak kültüvatörle karıştırılmalıdır. Kimyasal gübre olarak da 15-18 kg/da N ve 10 kg/da P2O5 verilmelidir. Fosforlu gübrenin tamamı ve azotlu gübrenin 1/3’ü ekim veya dikimden önce atılarak kültüvatörle karıştırılmalıdır. Azotlu gübrenin 1/3’ü çiçeklenme devresinde 1/3’ü ise meyveler 5-65 cm çapında olduğunda verilmelidir.
Sulama
Verimin yüksek ve
kaliteli olması için bitkikök bölgesinde yeterli nemin
bulundurulması gerekir bu nedenle karpuz yetiştiriciliğinde
sulama yapılmalıdır. Karpuz fideleri tarlaya şaşırtıldıktan
sonra iyi bir can suyu verilirse bitkiler uzun süre sulamaya
ihtiyaç duymadan gelişme gösterirler. Fideler küçükken fazla
sulama yapılırsa gelişmeyi olumsuz yönde etkiler. Meyve oluşum
dönemine kadar mümkün olduğu kadar az sulama yapmak gerekir.
Meyve büyüklüğü 5-6 cm olduktan sonra normal sulamalar
yapılmalıdır. Bu devreden itibaren 15 günde bir sulama
yapılmalıdır. Sulamalarda 0-90 cm toprak derinliği tarla
kapasitesine getirilmelidir.Verimden azaldığında sulama
kesilmelidir.
Bakım
Karpuz tüplerden
başlayarak bakıma ihtiyaç duyar. Tüplerde yabancı ot temizliği
gereklidir.Fideler tarlaya şaşırtıldıktan sonra yapılacak olan
birinci ve ikinci sulamadan sonra çapalama yapılmalı ve
yabancı otlar temizlenmelidir. Bitkilerin kolları geliştikten
sonra çapa işleri yapılmamalıdır.
HASAT, HARMAN VE
DEPOLANMASI
Karpuz hasadı meyve sapına bağlı
bulunan kulakçıklar kuruduğunda, meyve sapı inceldiğinde ve
meyve kabuğu olgunluk parlaklığına ulaştığında elle
yapılmalıdır. Karpuzlar hasat, depolama ve taşıma sırasında
zedelenmemelidir.
Depolama üst üste fazla konmamalı ve
depolarda fazla bekletilmeden kısa sürede pazara
sunulmalıdır.
Gerekli kültür önlemler alındığında karpuzdan sulu şartlarda 5.000- 6.000 kg/da verim alınabilmektedir.